وانيو كه از 81 داروي كاني، 509 رستني، و 182 حيواني كه به اشكال بسيار گوناگوني مورد استفاده قرار گرفته، گفتوگو ميكند. آيا اين رسالهٴ مستقلي است يا بخشي است از ايشينهو؟ به هر حال، اگر تاريخي كه توسط فوجيكاوا ذكر شده، يعني عصر انگي (901 تا 923) درست باشد، هونزو به وسيلهٴ موٴلف ايشينهو تأليف نشده است.
ط. تاريخ نويسي لاتيني، بيزانسي، يهودي، اسلامي، و چيني
فلودار رنسي
فلودار رنسي1 در حدود 894 در اپارنه2 زاده شد، در 28 مارس 966 در رنس درگذشت. مورخ فرانسوي. مهمترين اثرش وقايعنامهٴ اسقفنشين رنس از بدو تأسيس آن تا 961 است3. اين تاريخ براساس اسناد بايگاني تهيه شده و براي تاريخ قرون نهم و دهم داراي اهميت درجه اول است. او سالنامههاي زمان خود را هم نوشت (919 تا 966)، قسمت قديمتري، كه مفقود شده، احتمالاً مربوط به سنوات 894 تا 918 بوده است.
ليودپراند
ليودپراند كرمونايي4 در حدود 922 زاده شد، در دربار لومبارد، سپس در دربار امپراتور اوتوي اول برآمد ؛ از طرف امپراتور به اسقفي كرمونا تعيين شد، در حدود 972 درگذشت.
سياستمدار، سالنامهنگار و انسانگرا. مأموريتهاي متعددي را در قسطنطنيه (950، 968) و روم عهدهدار شد. اصيلترين هلنيست عصر خويش.5 سه اثر تاريخي نوشت: (1) اِعْراض6 در شش مقاله، راجع به سالهاي 886 تا 952، كه در 958 تا 962 تأليف شده؛ (2) تاريخ اوتو7 راجع به سالهاي 960 - 964؛ (3)
شرح مأموريت قسطنطنيه8 كه توصيف تصوير مانندي است از قسطنطنيه و دربار بيزانس در سال 968.